Loona Rekenmachines
Loona Calculators › Wiskunde › Calculator voor de stelling van Bayes

🔄 Calculator voor de stelling van Bayes

Voer drie getallen in — hoe vaak de aandoening voorkomt (prior), hoe vaak het bewijs verschijnt wanneer de aandoening aanwezig is (sensitiviteit) en hoe vaak het verschijnt wanneer dat niet zo is (vals-positievenpercentage) — en de stelling van Bayes geeft je de bijgewerkte kans terug.

Snel antwoord: Posterior = (prior × sensitiviteit) ÷ (prior × sensitiviteit + (1 − prior) × percentage fout-positief). Het beroemde voorbeeld: een ziekte die 1 op de 100 mensen treft, een test die 99% sensitief is met 5% fout-positieven — een positief resultaat betekent nog steeds slechts ongeveer 16.7% kans op de ziekte.

Hoe je de Calculator voor de stelling van Bayes gebruikt

  1. Voer de prior-kans P(A) in — hoe waarschijnlijk de aandoening was vóór het bewijs.
  2. Voer P(bewijs | A) in — het percentage echt-positieven / de sensitiviteit.
  3. Voer P(bewijs | niet A) in — het percentage vals-positieven.
  4. Lees de posterior P(A | bewijs) en de volledige uitsplitsing.
Voorbeeld: 10,000 mensen screenen op een aandoening van 1%: 100 hebben het en 99 testen positief; 9,900 hebben het niet en 495 testen vals-positief. Van 594 positieven zijn er slechts 99 echt: 99 ÷ 594 = 16.7%.

Veelgestelde vragen

Waarom is het antwoord zo veel lager dan 'de test is 99% nauwkeurig'?

Omdat de aandoening zeldzaam is. Vals-positieven uit de enorme gezonde groep (9,900 × 5% = 495) overspoelen de terecht-positieven uit de kleine zieke groep (100 × 99% = 99). Basispercentages domineren — dat is de hele les van de stelling van Bayes.

Wat betekenen prior en posterior?

De prior is je overtuiging vóór het nieuwe bewijs; de posterior is de bijgewerkte overtuiging nadat het bewijs is gewogen naar hoe verwacht het is onder elke mogelijkheid. De stelling van Bayes is de exacte rekenkunde van die bijwerking.

Kan ik het ook buiten medische tests gebruiken?

Ja — spamfilters, foutdiagnose, forensische waarschijnlijkheden en voorspellingen gebruiken allemaal dezelfde structuur: een basispercentage, een trefferpercentage en een percentage valse alarmen.

Wat als ik alleen de algehele bewijskans P(B) ken?

De klassieke vorm P(A|B) = P(B|A) × P(A) ÷ P(B) heeft P(B) rechtstreeks nodig; deze calculator bouwt P(B) in plaats daarvan op uit de twee voorwaardelijke kansen, en zo zijn de invoerwaarden in de praktijk meestal bekend.

Gerelateerde calculators

%

Percentagecalculator

Wiskunde

📊

Statistiekcalculator

Wiskunde

½

Breukencalculator

Wiskunde

🧮

Vergelijkingsoplosser

Wiskunde

🔬

Wetenschappelijke calculator

Wiskunde

📐

Gemiddeldecalculator

Wiskunde

🔔

Z-scorecalculator

Wiskunde

🎲

Kanscalculator

Wiskunde

Hoe het werkt — de formule

P(A | B) = P(B | A) × P(A) ÷ P(B), met het totale bewijstarief opgebouwd via de wet van de totale kans: P(B) = P(B | A) × P(A) + P(B | niet A) × P(niet A). Invullen geeft de vorm met drie invoeren die deze rekenmachine gebruikt.

Uitgewerkt voorbeeld

Invoergegevens: prior 0.01, sensitiviteit 0.99, fout-positiefpercentage 0.05.

Stappen: P(B) = 0.99 × 0.01 + 0.05 × 0.99 = 0.0099 + 0.0495 = 0.0594. Posterior = 0.0099 ÷ 0.0594 = 0.1667.

Resultaat: P(A | positief) = 16.67% — ondanks een '99% nauwkeurige' test, omdat de aandoening zeldzaam is.

Embed deze calculator op je website — gratis

Voeg deze calculator toe aan je eigen website of blog — hij is helemaal gratis, je hoeft je nergens aan te melden en je ziet altijd de nieuwste versie. Kopieer de code hieronder en plak die in je pagina op de plek waar je de calculator wilt laten verschijnen. De kleine creditregel “Powered by Loona Automation” onder de embed laten staan helpt om deze tool gratis te houden — maar je mag hem gerust opmaken of verwijderen; de tool werkt hoe dan ook.