Plak twee kolommen met gepaarde metingen en krijg Pearsons correlatiecoëfficiënt r — hoe sterk de twee variabelen samen bewegen in een rechtlijnig patroon — plus r² en de sommen die klaar zijn voor regressie.
Nee — de belangrijkste waarschuwing van de calculator. Correlatie kan ontstaan door een oorzakelijk verband in beide richtingen, doordat een derde variabele beide aanstuurt, of door toeval in kleine steekproeven. r meet alleen samenbeweging, verder niets.
Een veelgebruikte vuistregel: |r| onder 0.3 zwak, 0.3–0.7 matig, boven 0.7 sterk. De context telt mee — 0.4 kan in de geneeskunde belangrijk zijn en in de natuurkunde niets betekenen.
Pearson r ziet alleen rechtlijnige patronen. Een perfecte U-vorm kan r ≈ 0 scoren. Plot de gegevens altijd (de Lineaire Regressiecalculator tekent de spreiding) voordat je alleen op r vertrouwt.
Het aandeel van de variantie van y dat lineair wordt verklaard door x. r = 0.775 geeft r² = 0.60 — ongeveer 60% van de variatie in y valt samen met x in het lineaire model.
r = Σ(x − x̄)(y − ȳ) ÷ √(Σ(x − x̄)² × Σ(y − ȳ)²). De teller (covariantie, niet-genormaliseerd) wordt geschaald door de spreiding van beide variabelen, en dat is wat r vastzet op het bereik [−1, 1].
Invoergegevens: x = [1,2,3,4,5], y = [2,4,5,4,5].
Stappen: x̄ = 3, ȳ = 4. Σ(x−x̄)(y−ȳ) = (−2)(−2) + (−1)(0) + 0(1) + 1(0) + 2(1) = 4 + 0 + 0 + 0 + 2 = 6. Σ(x−x̄)² = 10. Σ(y−ȳ)² = 4 + 0 + 1 + 0 + 1 = 6. r = 6 ÷ √(10 × 6) = 6 ÷ 7.746 = 0.7746.
Resultaat: r = 0.775, r² = 0.600.
Voeg deze calculator toe aan je eigen website of blog — hij is helemaal gratis, je hoeft je nergens aan te melden en je ziet altijd de nieuwste versie. Kopieer de code hieronder en plak die in je pagina op de plek waar je de calculator wilt laten verschijnen. De kleine creditregel “Powered by Loona Automation” onder de embed laten staan helpt om deze tool gratis te houden — maar je mag hem gerust opmaken of verwijderen; de tool werkt hoe dan ook.