Loona Rekenmachines
Loona Calculators › Wiskunde › Z-toetscalculator

📐 Z-toetscalculator

Voer een z-toets voor één steekproef uit voor het geval waarin de populatiestandaarddeviatie σ echt bekend is: voer het steekproefgemiddelde, σ, de steekproefomvang en het veronderstelde gemiddelde in om z en de p-waarden ervan te krijgen.

Snel antwoord: z = (x̄ − μ₀) ÷ (σ ÷ √n). Steekproefgemiddelde 105, σ = 15, n = 25, μ₀ = 100: z = 5 ÷ 3 = 1.667, tweezijdige p ≈ 0.0956 — dichter bij significantie dan de t-toets op dezelfde getallen, omdat z aanneemt dat σ precies bekend is.

Hoe je de Z-toetscalculator gebruikt

  1. Voer het steekproefgemiddelde in.
  2. Voer de bekende standaarddeviatie van de populatie σ in.
  3. Voer n en het veronderstelde gemiddelde μ₀ in.
  4. Lees z en de een- en tweezijdige p-waarden.
Voorbeeld: Een machine vult flessen met een bekende proces-σ van 15 ml. Een steekproef van 25 komt gemiddeld uit op 105 tegenover een doel van 100: z = 1.667, p ≈ 0.0956 — houd het proces in de gaten, maar het bewijs komt niet over de grens van 5% heen.

Veelgestelde vragen

Wanneer is σ ooit 'bekend'?

Bij gestandaardiseerde toetsen met al lang bestaande schalen, bij productieprocessen die over jaren aan data zijn gekarakteriseerd, en in opgaven uit leerboeken. Als σ uit dezelfde steekproef is geschat, is de t-toets het juiste hulpmiddel.

Waarom is de p-waarde van z hier kleiner dan de p-waarde van t?

Omdat het kennen van σ een laag onzekerheid wegneemt. De zwaardere staarten van de t-verdeling bij 24 df prijzen de kans in dat s een onderschatting is van σ; z betaalt die prijs niet.

Welk significantieniveau moet ik gebruiken?

0.05 is gangbaar, 0.01 is strenger. Kies vóór je naar de resultaten kijkt, en vermeld de exacte p-waarde erbij — deze rekenmachine toont die altijd.

Gerelateerde calculators

%

Percentagecalculator

Wiskunde

📊

Statistiekcalculator

Wiskunde

½

Breukencalculator

Wiskunde

🧮

Vergelijkingsoplosser

Wiskunde

🔬

Wetenschappelijke calculator

Wiskunde

📐

Gemiddeldecalculator

Wiskunde

🔔

Z-scorecalculator

Wiskunde

🎲

Kanscalculator

Wiskunde

Hoe het werkt — de formule

z = (x̄ − μ₀) ÷ (σ ÷ √n). P-waarden komen uit de CDF Φ van de standaardnormale verdeling: tweezijdige p = 2 × (1 − Φ(|z|)).

Uitgewerkt voorbeeld

Invoergegevens: x̄ = 105, σ = 15, n = 25, μ₀ = 100.

Stappen: Standaardfout = 15 ÷ 5 = 3. z = 5 ÷ 3 = 1.667. Φ(1.667) ≈ 0.9522. Tweezijdige p = 2 × (1 − 0.9522) = 0.0956.

Resultaat: z = 1.667, p ≈ 0.0956.

Embed deze calculator op je website — gratis

Voeg deze calculator toe aan je eigen website of blog — hij is helemaal gratis, je hoeft je nergens aan te melden en je ziet altijd de nieuwste versie. Kopieer de code hieronder en plak die in je pagina op de plek waar je de calculator wilt laten verschijnen. De kleine creditregel “Powered by Loona Automation” onder de embed laten staan helpt om deze tool gratis te houden — maar je mag hem gerust opmaken of verwijderen; de tool werkt hoe dan ook.